sábado, 11 de mayo de 2019

Exhumed Movies 12.

Siempre es una maravilla poder consultar el fanzine 'Exhumed movies', obra dedicada al "cine oscuro, maldito y de culto". Un lema pegadizo, ¿verdad? Como sus contenidos, variados y curiosos. 

Vengo de leerme su número 12, el último que han sacado al mercado. Seguro que aún te puedes hacer con el tuyo si lo pides sin demora. Lo mismo por su cuenta de Facebook que en algunas escogidas y limitadas tiendas. Este número viene con una separata dedicada al arte oscuro de Dalida, artista que colabora con el fanzine y que cuenta con el suyo propio ('Gorgeous Hell'). 36 coloridas páginas donde se desenvuelven varias historias con nombre de mujer, menos la última, y diferentes viñetas sin conexión entre ellas. Todo muy colorido en su forma, aunque tétrico en su contenido. Muchas de esas historias se basan en miedos hechos realidad y manifestaciones literales de dichos y maldiciones metafóricas. El fanzine también integra un cómic suyo, ya en la recta final, después de varios cromos tenebrosos y una historieta de Pablo Hellart
 
Antes, 20 películas exhumadas para gusto del fan, una entrevista a Gianni Garko, un repaso histórico a la casa editora Play Films, un relato de terror y, como cierre del ejemplar, otra entrevista, está vez al artista dibujante y cantante, Luisifer

Los comentarios a películas son de dispar factura, pudiendo leer algunos que se centran más en el ambiente donde surge la obra, otros en la trama, en el análisis del contenido formal o las personalidades que la engendraron. Esto aporta color al fanzine, al dejar libertad al propio autor de conducir su escrito. También son diferentes la cantidad de páginas en las que se extienden los artículos. 
 
Menos en la parte dedicada a "Los archivos malditos de Miskatonik Vídeos". Esta sección es igual en toda su extensión: fondo negro, letra blanca, varias fotos pequeñas, fusionadas unas con otras a veces y dos páginas por filme. Auténticas bizarradas donde la guerra de Vietnam y sus funestas consecuencias en la psique de algunos soldados es la tónica (2 veces), otra donde quedamos sobrecogido ante la fiereza de los pantanos sureños... y sus temibles habitantes... humanos... Finalmente, un título donde la vida de los muertos antiguos afecta negativamente a la de los vivos modernos.
 
Un papel grueso, de calidad, a todo color, con un fondo distinto para cada obra comentada, sirve de soporte para una serie de fotografías curiosas. A veces son capturas de la propia película, pero más interesante, y ocupando mayor cantidad, son las carátulas VHS, los carteles  de la época y hasta los anuncios de la prensa de entonces. Un auténtico archivo de rarezas que pertenecen a los esforzados responsables de Exhumed. 
 
¿Y qué me decís de esa colección de fotocromos con los datos del equipo y alguna foto del largometraje? No nos olvidemos de lo primero que vemos al abrir el resistente sobre postal: portada y contraportada. Precioso estilo el que nos brindan, en forma de ilustración, con una tortura medieval al inicio del fanzine y una vetusta momia rediviva cerrando número. Ya sólo viéndolas te predispone a entrar en otras épocas y estilos de filmación. 

¡Pasen y lean!

sábado, 4 de mayo de 2019

Cruceiro de Soutelo, Cortegada.

Ficha patrimonial concello de Cortegada
Hai camiños pouco coñecidos, con historias que esmorecen na memoria dos nosos maiores. Nestes tempos de tantas facilidades comunicativas, estes camiños poderían quedar na memoria de moitos máis. Precisamos darlle voz á historia e ás historias dos camiños pouco transitados. Un deles é o que baixa de Soutelo a San Benito do Rabiño. Unha estrada onde caibe un coche e que foi vía de comunicación física e espiritual. 

Nos días de loito, os defuntos baixaban dende san Xoán de Louredo ata o cemiterio parroquial por aquí. Pasados tempos nos que san Benito era a parroquia matriz e Louredo anexa e Cortegada nin igrexa debía ter. 

Os días de novena e festa tamén baixaban os louredeses por el, unhas veces en grupo e outras en solitario. Tampouco faltaron as ocasións en que os fregueses cuadraban co párroco, don Esteban, e iban todos a pé. Alá camiñaban de noite, pouco antes que abrise o día, para a Misa na honra do San Benitiño, regresando para as tareas cotiás do campo.

Todos pasaban diante do cruceiro de Soutelo. Unha construcción devocional que non chamaría demasiado a atención de non ser por onde e como está colocada. Enriba dun penedo medio soterrado, cunhas pedras como cuñas que o sosteñen, álzase este cruceiro nun aparente inestable equilibrio. Nos meus años de vida nunca escoitei que caera. Mais impresiona velo así, colocado como de calquera maneira, cunha base sen preparar, como se o puxeran alí porque non había máis onde polo e fosen a recolocalo en breve. Acadou tal altura por ampliación do camiño? Por que non labraron unha base chaira ou ca forma do seu pé? Non vos dá a impresión de que pode caer en calquera momento?

Por aquí pasaron un día cun "anxiño", un neno defunto, e, nos últimos tramos do camiño ó templo parroquial, os músicos pedíronlle a don José, aquel pequeno e entrañable sacerdote (a dicir dalgún compañeiro, unha auténtica excelencia intelectual, perdida pola bebida), que lles deixase tocar unha muiñeira, que xa era ben triste ter que levar enterrar unha criaturiña inocente. 

Xusto diante do cruceiro remata un camiño, o camiño da Granxa, hoxe un lugar abandonado, pero que tivo o seu movemento inda non hai tantos años. Nela, de cando en cando, paraba a virxe, ou bruxa, que tiña as dúas denominacións, Conchita, unha vella muller que fixo o agosto por Cataluña, usando de (supostos) poderes de predicción e sanación. Ás veces viña pa Soutelo e ese día ou o seguinte escoitábanse foguetes, outras veces aparecía unha recua de coches pola zona. 
Captura de efemérides del periódico local La Región
Nos momentos de ausencia non faltaba quen se acercaba á porta da Granxa para depositar un ramo de flores. O lugar coñeceu uns bos años onde se limpou, desmontou e puxénrolle viña. Agora é un erial ó monte, sen ninguén que mire por ela. 
Fragmento dun recorte de La Voz de Galicia
Ata tiña unha capeliña, penso recordar que sen altares, pero si cunha manchega de santiños, algúns xeitosiños. A familia chegara a pedirlle ó Bispado permiso para o culto. Descoñezo se lle respondieron sequera, pero razón non había ningunha para darlo. E lo non a montaran en Meréns, na igrexa parroquial, cando lle fixeron unha Misa á dona Conchita? Ata saíra na prensa. A cousa é que a familia trouxera un cura (houbo quen falou dun salesiano e outros de qué nin cura debía ser) e despois seleccionaba alguén quen entraba no templo e quen non, o que provocou malestar e unha nutrida asistencia extra muros. 
Cando morreu a señora, non falou quen sospeitase que tal nova podía ser unha trola para despois dicir que resucitara e volvía vivir, saíndo de entre os mortos e aumentando a súa fama. Case vinte años despois parece que non, que todo segue o seu curso. 
O cruceiro de Soutelo, de calada pedra, segue alí, nese curioso e esquecido cruce de camiños e historias.
Coordenadas aproximadas: 42.217817, -8.154817 (tomadas do Google Maps).
A Granxa, dende o camiño, nos bos tempos. Fonte: desgalipedia.

martes, 12 de marzo de 2019

Al otro lado del espejo, dirigida por Jesús Franco, 1973

Película de Jesús Franco, 1973, con exteriores de Lisboa y Madeira. A esta isla mucho se la cita: como lugar de vida, como objeto de estudio, como sentimiento hecho canción, como lugar al que regresar después de haberla abandonado.

Estamos ante un drama con toques sobrenaturales. Ana vive con su padre, y parece ser huérfana desde temprana edad. Este la quiere a su lado, en su casa, por eso se opone a sus relaciones con chicos, que la llevarían al altar y a la despedida. Un día, sí accede a la proposición de matrimonio de un joven investigador arqueólogo. Pero, antes de la boda, se ahorca. Su hija lo ve en un espejo antes de enfrentarse a la imagen de su padre colgado.

Ana rompe la relación y se va, iniciando una vida bohemia volcada en conocer personas distintas y vivir intensamente su pasión musical. También hará sus pinitos sobre las tablas de un teatro, interpretando Medea.

Pero no tendrá amantes. Cualquier hombre que desea intimar con ella acaba muerto por su mano. En un estado de trance, ella recibe una daga antigua y los mata.

La tensión crece hasta que oye la voz de su padre que la llama. El espejo donde se reflejó su suicidio se convierte en una especie de televisión donde descubrimos los deseos incestuosos del muerto (toda la película solo nos muestra el lado tierno del padre, relacionado con la infancia, además del posesivo, pero sin libido de por medio). Ana regresa a su casa, pero una tía suya rompre el espejo...

lunes, 11 de marzo de 2019

La orgía de los muertos, dirigida por José Luis Merino, 1973

La orgía de los muertos, dirigida por José Luis Merino, de 1973, con un papel secundario de Paul Naschy.


A la muerte de un noble, en un alejado pueblo, llega un sobrino que ha sido avisado del luctuoso evento. Es llegar él y encontrarse a la hija del conde muerta. Y así, varias personas más. Como le dice el inspector que investiga los asesinatos (por estrangulamiento), parece que la casualidad de cada nueva muerte es un dedo acusador cara él. Y es que hay una herencia en juego y, con varias muertes, él queda como heredero universal. Sin embargo, él ha llegado allí porque le llamaron y sus intenciones parecen ser las de vender y volver a su casa. 

Un padre y una hija sí tienen interés en que todo siga igual, ya que allí tienen su hogar y laboratorio. La esposa del fallecido tiene sus ideas de grandeza y joyas, queriendo irse de tan gris población, tan alejada de la sociedad.

Por medio, las leyendas de muertos que se levantan y el cementerio que les acoge.

La atmósfera está muy conseguida, con esos cielos grises, alguna tormenta y la sensación de soledad que transmiten los personajes del lugar. La superstición y la ciencia se darán la mano en alguna ocasión, cuando veamos que una tiene su base en otra, respecto de los redivivos. Habrá tiempo para una sesión espírita y algunos toques de magia negra, con la que una mujer convive alegremente.


Paul Naschy aparece como el sepulturero necrófilo, Igor, que cuida de un pequeño harén de difuntas, aunque alguna vez sienta tentación de lujuria con alguna viva... que se caracteriza como muerta, envuelta en un sudario. Su papel es secundario pero la actuación es creíble y sentida.

sábado, 9 de marzo de 2019

The terror, Roger Corman, 1963.

El terror, dirigida por Roger Corman, de 1963. Una película donde el suspense va dando lugar al temor, donde personajes solitarios van descubriendo los hilos que los unen, donde los ambiente cambian, según estemos más o menos cerca de cierto castillo. 

Dicen de esta película, porque no he tenido tiempo de contrastarlo, que está hecha de retales: guion sobre la marcha, escenarios e interiores de otras películas, ayudas en la dirección de escenas por parte de varios conocidos cinematográficos, poco tiempo de rodaje. Para mí, ha quedado una obrita más que digna y todos esos datos que hablan de limitaciones no han sido capaces de ensombrecerla.

Los exteriores se mueven entre la playa, con el ensornecedor estruendo de las olas, el bosque y los alrededores del castillo, con su microclima de corte romántico, con niebla, cementerio y tormenta. Los interiores hablan de decadencia: la casucha de la anciana del bosque, el castillo que es más recuerdo que realidad gloriosa, la cripta polvorienta.


En cuanto a nombres, el director es ampliamente conocido en el mundo del terror, un auténtico artesano, capaz de sacar adelante productos de bajo presupuesto con aires de película de culto. Los protagonistas son un decrépito, aunque digno, Boris Karloff y un joven y prometedor Jack Nicholson. A su lado, fantasmal aunque nada etérea, mutando entre la apariencia de una bella joven y un ave rapaz, su esposa (hasta 1968) Sandra Knight.


La historia comienza con un teniente francés del Quinto de Cazadores que se ha perdido, alejándose de su regimiento y quedando varado en una playa, al borde de la deshidratación. Una joven le salva la vida al señalarle un arroyo límpido. Aquí comienza la búsqueda de la misma y las peripecias que le llevan a lanzarse a un mar violento, a recorrer el bosque y la playa, a reposar en una casucha de una anciana y el castillo de un conde. Ambos son ancianos y solitarios, pero ambos tienen trato con la joven, aunque lo niegan a la primera de cambio.
Los husmeos y pesquisas del teniente nos desvelan la historia de un matrimonio y una infidelidad, con la consiguiente muerte de los amantes. Desde hace dos años, la muerta regresa para atraer a quien fue su marido terrenal, llamándolo al suicidio. Veremos que ella es la marioneta de la vieja del bosque, en busca de venganza sobre el conde. Pero quedan secretos por desvelar, sabidos poco antes del fatal final que deja, como al inicio, al teniente solo.

Un clásico con más suspense que terror.

Me encanta el color, la distinción entre el ambiente gótico del castillo y el vivaz de la playa y el bosque.

¡Qué horrenda manipulación de una joven, en orden a la venganza de una anciana madre!

lunes, 4 de marzo de 2019

Louredo dende o Coto da Forca

Vamos subir ó alto do coto da Forca para ver Louredo. Disfrutaremos dunha vista como a da foto, sacada hai pouco tempo. Vese perfectamente o pobo e os arredores. Aquí sinalo algúns puntos de interese.


Os extremos son nomes que designan realidades cercanas: a Granxa, mellor dito, a viña da Granxa, no camiño de Soutelo a san Benito, da familia da "bruxa-virxe" Conchita. E o coto Novelle, onde se atopa a capela de san Miguel. A esta festa van moitos veciños de Arnoia e arredores. Se podo ir nestes días dar unha volta polo seu alto farei fotos para todos..

Do resto, comezando pola esquerda, temos o barrio do Pazo. Efectivamente, había un pazo, do que hoxe quedan restos, asumido por vivendas en uso. Pero inda se ven, desgastados polo tempo, os escudos e unha vela portada de entrada a un patio amplio. A fonte do Pazo, na estrada, ten boa sona, chegando a dicir algunha veciña que é a mellor auga de manantial de Louredo.

O Campo é un barrio case deshabitado, cercano a moitas leiras. Moitas vanse enchendo de silvas, as súas pozas quedando atuadas e os pozos ocultos entre a herba. Menos mal que algún que outro traballador inda confía na terriña e limpa e sementa.

Por riba do Campo está o barrio dos Veciños. Foi chamado polo "señor Juan", O Vaticano. A cousa é que moi preto chegaron a vivir o señor cura (don Esteban), o alcalde (don Pepe) e un par de militares (o Comandante). Quédame a pregunta de se tamén don Paco, o perito agrícola.

O Tabolado ten algunha vivenda, pero é máis ben zona de terras e da antiga escola, hoxe centro social. Queda entre Os Veciños e as viñas do Pireiro.

A igrexa parroquial está dedicada a san Xoán bautista. Alí celébrase a súa novena e Misa solemne. Tamén se soe celebrar a Misa do martirio. Algún ano celebrouse novena nas dúas ocasións, pero o normal é que a novena, e a festa se se fai, sexa para a natividade do santo Precursor. Os seus altares son obra dun artista local de Remuíño, don José Benito, o Choio, que traballaba nun remanso do río Arnoia, na zona do Inquiau.

E, finalmente, Louredo barrio, onde se atopa unha capela da que moitos xa nin recordan o patrono. Algúns veciños falan de enterramentos nela. Ata din que dous veciños da Raíña (pobo hoxe deshabitado, preto de Piñón e Zaparín) agardan alí a resurrección. Hoxe está abandonada. Funcionou como palleiro dun particular, despois da súa venta a mediados do século XX. Nalgunha ocasión houbo intentos de recuperala, pero foron infructuosos. Como detalle, dicir que algunhas pedras do seu inexistente, hoxe, campanario están detrás da mesma, entre herbas. Neste barrio tamén poden atoparse os restos da Escola Pía (hoxe xa no monte) e un peto de ánimas que ben precisaba uns coidados mínimos e a rehabilitación duns pináculos desaparecidos.

jueves, 28 de febrero de 2019

El monstruo de la laguna negra, de Jack Arnold, 1954.

El monstruo de la laguna negra, de Jack Arnold, 1954, es una joyita que no hace mucho he descubierto. 


Una película que devino en clásica y que es muy recuperable. Yo recordé su existencia al ver (o parecerme) una mano monstruosa en una vitrina, durante la película La Momia (2017). La escena es rápida y no me ayudó a identificarla. Lo mismo era el fósil que aparece al inicio de esta película de los 50, que era la garra amputada de Lorelai (entonces habría un homenaje a Amando de Ossorio, además del de los templarios), que no es ninguna de la dos.

La cosa es que esta película en blanco y negro la disfruté. Un ritmo calmo pero no exento de emoción y creciente tensión, magníficas imágenes subacuáticas, un monstruo bien formado y figurado, una historia donde ciencia y sueños se entremezclan y sacan lo mejor y peor del hombre. También me gustó el trato inicial del personaje femenino: una científico que acompaña a su amado y se enfrenta al peligro y la aventura. Luego ya, por desgracia, cae en el tópico de "chica en apuros".

La historia comienza con un espectacular visionado del inicio del mundo, citando el Génesis, y la marcha de una forma de vida evolucionada desde el agua a la tierra firme. Vemos sus huellas y, saltando al presente, vemos un fósil. Este es hallado por una expedición que se ha introducido en la selva amazónica. Es una garra nunca vista. Lo curioso es que veremos emerger del río una garra similar... no fosilizada.

La investigación sobre el ser del que formó parte, su época de vida y la busca del resto del fósil, correrán parejas a la lucha por la supervivencia y las reflexiones sobre la evolución y las posibilidades de nuevas formas de vida en el espacio y bajo el agua. Precisamente, en este medio, pasaremos bastantes minutos de película, disfrutando de las maravillosas imágenes filmadas. Un muy buen trabajo. Además de poder ver, por fin, al ser que ataca a la comitiva y cuyo antepasado fosilizado salió a la luz al principio, veremos lo bien que trabajaron su figuración. Nada con soltura y rapidez. Su forma es la de un ser antropoide enfundado en capas de duras escamas, gran cabeza provista de branquias laterales, ojos grandes y boca a tenor. Es anfibio, pero su medio natural es el agua. Su resistencia a drogas, arpones y balas queda patente, al sobrevivir a varios ataques.

Interesantes son las posturas de los viajeros, repartidas entre el atacar al monstruo y el dejar al ser en paz. Bueno, la cosa podría haberse quedado ahí si no fuera porque el anfibio les cierra la salida de la laguna donde vive y los humanos se las ven y desean para poder escapar. la confrontación está servida y la tripulación se verá reducida.

Lástima que no explotasen un poco más a la fémina del grupo. Comienza su papel muy bien: como mujer moderna, aventurera y científica, aunque apenas aportará fuerza o destrezas mentales durante el filme. Es un papel que se queda en un podría pero no quiero y que acaba como la típica chica raptada por monstruo. Sí, como sucede en King Kon, por ejemplo, la mujer es raptada y precisa del rescate del amado y sus compañeros.

Al anfibio antropoide le sitúan el origen en unos quince millones de años y sobre él se hacen preguntas que van desde la curiosidad científica hasta la necesidad de darle muerte. Su agonía es épica. Tras ataques en el agua, recibe varios disparos a quemarropa. Pero no le rematan, porque hay quien se apiada de él. Seguiremos al pobre superviviente y a los pocos humanos que quedan en pie hasta el borde de la laguna, siguiendo el descenso, aparentemente como peso muerto, de un auténtico fósil viviente.